واژه‌نامه

واژه‌نامه‌ی وب و سئو

تعریف کوتاه و روشن واژه‌هایی که در گزارش‌های سرعت و سئو می‌بینید. هر واژه به ابزاری که آن را می‌سنجد و راهنمایی که راه بهبودش را می‌گوید لینک دارد.

آپتایمUptimeآپتایم درصدی از زمان است که سایت یا سرویس در دسترس بوده؛ هر چه به ۱۰۰٪ نزدیک‌تر باشد، قطعی کمتری داشته‌اید.
خطای ۴۰۴404 Not Foundخطای ۴۰۴ یعنی سرور آدرس درخواست‌شده را پیدا نکرده است؛ لینک خراب معمولاً کاربر را به همین صفحه می‌رساند.
داده‌ی ساختاریافتهStructured data / schema.orgداده‌ی ساختاریافته توضیحی ماشین‌خوان از محتوای صفحه (مثلاً محصول، مقاله، سازمان) با واژگان schema.org است که به موتور جست‌وجو در فهم صفحه کمک می‌کند.
ریدایرکت ۳۰۱301 / 308 permanent redirectریدایرکت ۳۰۱ (و ۳۰۸) به مرورگر و گوگل می‌گوید آدرس برای همیشه جابه‌جا شده است؛ سیگنال‌های رتبه‌ی آدرس قدیمی به آدرس جدید منتقل می‌شود.
کنتراست WCAGWCAG contrast ratioکنتراست WCAG نسبت روشنایی دو رنگ (مثلاً متن و پس‌زمینه) است و تعیین می‌کند متن برای افراد کم‌بینا و در نور زیاد خوانا است یا نه.
منابع رندر-بلاکRender-blocking resourcesمنابع رندر-بلاک فایل‌های CSS و جاوااسکریپتی‌اند که مرورگر باید پیش از نمایش صفحه دانلود و پردازش کند و تا آن موقع صفحه‌ی کاربر خالی می‌ماند.
نیم‌فاصلهZWNJ (Zero-Width Non-Joiner)نیم‌فاصله نویسه‌ای نامرئی (U+200C) است که حروف را از هم جدا می‌کند بی‌آنکه فاصله‌ی کامل بیندازد؛ در فارسی برای «می‌خواهم» و «کتاب‌ها» لازم است.
ی و ک عربیArabic Yeh and Kaf«ي» و «ك» عربی با «ی» و «ک» فارسی دو نویسه‌ی متفاوت در یونیکدند که ظاهرشان شبیه است؛ اختلاط‌شان جست‌وجو و مقایسه‌ی متن را خراب می‌کند.
AVIFAV1 Image File FormatAVIF فرمت تصویر جدیدی بر پایه‌ی کدک AV1 است که معمولاً از WebP هم فایل کوچک‌تری می‌دهد، ولی ساخت آن کندتر و پشتیبانی قدیمی‌تر مرورگرها محدودتر است.
Canonicalrel=canonicalبرچسب canonical به گوگل می‌گوید اگر یک محتوا با چند آدرس در دسترس است، کدام آدرس «نسخه‌ی اصلی» است و باید در نتایج بیاید.
CDNContent Delivery NetworkCDN شبکه‌ای از سرورهای پراکنده است که نسخه‌ی فایل‌های سایت را نزدیک کاربر نگه می‌دارد تا بارگذاری سریع‌تر شود و فشار از سرور اصلی کم شود.
CLSCumulative Layout ShiftCLS جمع جابه‌جایی‌های ناگهانی محتوا هنگام بارگذاری است؛ همان لحظه‌ای که دکمه‌ای زیر انگشتتان پایین می‌رود و روی چیز اشتباهی کلیک می‌کنید.
Core Web VitalsCore Web VitalsCore Web Vitals سه معیار اصلی گوگل برای تجربه‌ی صفحه‌اند: سرعت نمایش محتوا (LCP)، پاسخ‌گویی (INP) و پایداری چیدمان (CLS).
FCPFirst Contentful PaintFCP زمانِ اولین نمایش هر محتوا (متن یا تصویر) روی صفحه است؛ لحظه‌ای که کاربر می‌فهمد صفحه شروع به بارگذاری کرده است.
gzip و Brotligzip / Brotli compressiongzip و Brotli روش‌های فشرده‌سازی متن هنگام ارسال از سرور به مرورگرند؛ فایل‌های HTML، CSS و JS را چند برابر کوچک می‌کنند و مرورگر خودش آن‌ها را باز می‌کند.
HSTSHTTP Strict Transport SecurityHSTS هدری است که به مرورگر می‌گوید این دامنه را برای مدتی فقط با https باز کند و هیچ‌وقت نسخه‌ی ناامن http را امتحان نکند.
INPInteraction to Next PaintINP می‌گوید صفحه بعد از کلیک، لمس یا فشردن کلید با چه تأخیری واکنش نشان می‌دهد؛ عدد بالا یعنی سایت «قفل‌کننده» و کند حس می‌شود.
LCPLargest Contentful PaintLCP زمانِ نمایش بزرگ‌ترین عنصر بالای صفحه (معمولاً یک تصویر یا بلوک متن) است و نشان می‌دهد محتوای اصلی چند ثانیه بعد از ورود دیده می‌شود.
LighthouseLighthouseLighthouse ابزار متن‌باز گوگل برای بررسی کیفیت یک صفحه است و چهار گروه را می‌سنجد: عملکرد، دسترس‌پذیری، بهترین‌روش‌ها و سئو.
Minify (فشرده‌سازی کد)MinificationMinify یعنی حذف هر چیزی از کد که برای اجرا لازم نیست (فاصله، توضیحات، نام‌های بلند) تا حجم فایل‌های CSS، جاوااسکریپت و HTML کم شود.
noindexnoindexnoindex دستوری است که به موتور جست‌وجو می‌گوید این صفحه را در نتایج نشان ندهد؛ با متای robots یا هدر X-Robots-Tag تنظیم می‌شود.
Open GraphOpen Graph protocolOpen Graph مجموعه‌ای از برچسب‌های متا است که تعیین می‌کند لینک صفحه‌ی شما در تلگرام، توییتر، لینکدین و پیام‌رسان‌ها با چه عنوان، توضیح و تصویری نمایش داده شود.
robots.txtrobots.txtrobots.txt فایل متنی در ریشه‌ی سایت است که به خزنده‌ها می‌گوید کدام بخش‌ها را نگردند؛ ابزاری برای هدایت خزش است، نه برای مخفی کردن صفحه‌ها.
sitemap.xmlXML Sitemapsitemap.xml فهرستی از آدرس‌های مهم سایت است که به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند صفحه‌ها را سریع‌تر پیدا کنند و بدانند کدام تازه تغییر کرده است.
SSL/TLSSSL / TLS certificateSSL/TLS فناوری رمزنگاری ارتباط مرورگر و سرور است؛ گواهی آن هویت سایت را تأیید می‌کند و باعث می‌شود آدرس با https و قفل امن باز شود.
Subsetting فونتFont subsettingSubsetting یعنی از فایل فونت فقط حروف و نمادهایی را نگه داریم که واقعاً در سایت لازم است و بقیه را حذف کنیم تا حجم فونت چند برابر کم شود.
TBTTotal Blocking TimeTBT مجموع زمانی است که نخ اصلی مرورگر با کارهای طولانی جاوااسکریپت مشغول بوده و نمی‌توانسته به کلیک و اسکرول جواب دهد.
TTFBTime To First ByteTTFB زمان بین درخواست صفحه و رسیدن اولین بایت پاسخ از سرور است؛ سقف سرعت همه‌چیز بعدی را همین عدد تعیین می‌کند.
WebPWebPWebP فرمت تصویر مدرن گوگل است که معمولاً با کیفیت دیداری مشابه، فایل کوچک‌تری از JPEG و PNG می‌سازد و شفافیت و انیمیشن را هم پشتیبانی می‌کند.
WOFF2Web Open Font Format 2WOFF2 قالب فشرده‌ی فونت برای وب است که با فشرده‌سازی Brotli، فایل فونت را به‌شدت از TTF کوچک‌تر می‌کند و همه‌ی مرورگرهای امروزی آن را می‌شناسند.

در حال آماده‌سازی صفحه

اطلاعات مورد نیاز در حال بارگذاری است.